Nghề cói ở Kim Sơn có lịch sử hình thành lâu đời, tồn tại và được lưu giữ qua nhiều thế hệ. Trong suốt chiều dài lịch sử, nghề cói Kim Sơn luôn giữ một vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế - xã hội của người dân huyện Kim Sơn.
Hiện nay, trên địa bàn huyện Kim Sơn có 23 làng nghề được UBND tỉnh cấp bằng công nhận làng nghề cói, trong đó một số làng nghề tiêu biểu bao gồm: làng nghề Trí Chính, làng nghề Kiến Thái và làng nghề Thủ Trung (xã Kim Chính); làng nghề Đồng Bắc, làng nghề Hướng Đạo (xã Đồng Hướng); làng nghề Ninh Mật, làng nghề Yên Thổ (xã Yên Mật); làng nghề Yên Bình, làng nghề Yên Lộc, làng nghề Tây Bắc, làng nghề Mỹ Hợp, làng nghề Tân Khẩn và làng nghề Văn Hải (xã Thượng Kiệm)…
Tuy có những bước thăng trầm nhưng nghề cói vẫn đang phát triển và làm thay đổi điện mạo đời sống kinh tế - xã hội của một vùng đất, thu hút mọi lứa tuổi lao động nghề nghiệp, gắn kết từng gia đình, dòng họ, xóm làng. Đây chính là nét đẹp văn hóa truyền thống thiêng liêng, bền vững có được trong quá trình khai hoang lấn biển, mang cốt cách riêng của người dân Kim Sơn.
Nghề cói Kim Sơn được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia vào tháng 4 năm 2024.